Ile kosztuje wymiana dowodu osobistego? Opłaty i sytuacje bez opłat

Wymiana dowodu osobistego w Polsce jest bezpłatna — nie płacę ani za złożenie wniosku, ani za wydanie nowego dokumentu. Nie ma przy tym znaczenia, czy dowód stracił ważność, zmieniłam nazwisko, czy go zgubiłam lub uszkodziłam: sam dokument nadal kosztuje 0 zł. Wniosek mogę złożyć w dowolnym urzędzie gminy, a nowy dowód odbieram osobiście w urzędzie, który przyjął wniosek.

Datę ważności warto sprawdzić z wyprzedzeniem, a wniosek złożyć najlepiej około miesiąca przed jej upływem. Dowody dla osób powyżej 12. roku życia są ważne przez 10 lat, natomiast dokumenty dla dzieci poniżej 12 lat — przez 5 lat. Jeśli nie można pobrać odcisków palców, dowód może być ważny przez 12 miesięcy. Zmiana danych, na przykład imienia lub nazwiska, powoduje zaś, że stary dokument traci ważność po 120 dniach od zarejestrowania zmiany w rejestrze PESEL.

Nowy dowód bez opłat, ale zwlekanie może słono kosztować

Nie płacę ani za pierwszy dowód, ani za wymianę dokumentu z powodu kończącej się ważności lub zmiany danych. Koszt może jednak dotyczyć zdjęcia: do wniosku potrzebna jest aktualna fotografia o wymiarach 35 × 45 mm. Wniosek złożę w urzędzie, a część formalności załatwię także przez internet. W przypadku e-dowodu muszę jednak stawić się w urzędzie, aby urzędnik pobrał moje odciski palców. E-dowody są wydawane od 4 marca 2019 roku.

Odbierając nowy dokument, zabieram dotychczasowy dowód albo ważny paszport. A skoro o tym mowa to Sprawdź, jakie dokumenty są potrzebne w krajach EOG. Wtedy mogę ustalić 4-cyfrowy PIN 1 do logowania oraz — jeśli wybrałam tę funkcję we wniosku — 6-cyfrowy PIN 2 do podpisu osobistego. Otrzymuję również kod PUK. Jeśli zwlekam z wymianą i posługuję się nieważnym dokumentem, mogę mieć trudności z załatwianiem spraw urzędowych lub korzystaniem z usług bankowych. Ponadto za uchylanie się od obowiązku wymiany grozi grzywna do 5000 zł albo kara ograniczenia wolności. Sama wymiana pozostaje jednak bezpłatna.

Koszt wymiany dowodu osobistego i wyjątki

Wydanie dowodu osobistego nic nie kosztuje, jednak w określonych sytuacjach trzeba złożyć wniosek o nowy dokument. Poniżej wyjaśniamy, kiedy to zrobić, jak przygotować wniosek i gdzie odebrać dowód.

Za wydanie i wymianę dowodu nie zapłacisz. Dotyczy to zarówno pierwszego dokumentu, jak i kolejnego — na przykład po upływie terminu ważności, zmianie danych, zgubieniu lub uszkodzeniu dowodu. Wniosek złożysz w dowolnym urzędzie gminy w Polsce.
Złóż wniosek odpowiednio wcześnie. Sprawdzaj termin ważności dowodu i postaraj się złożyć wniosek co najmniej miesiąc przed jego upływem. Nowy dokument będzie też potrzebny po zmianie imienia lub nazwiska, a także po zgubieniu bądź uszkodzeniu dotychczasowego. Ponadto, gdy zmienią się dane w rejestrze PESEL, dowód z nieaktualnymi danymi straci ważność po 120 dniach.
Przygotuj wniosek i aktualne zdjęcie. Zdjęcie musi spełniać wymagania dla dowodu osobistego. Wniosek możesz złożyć w urzędzie, natomiast skorzystanie z usług elektronicznych może wiązać się z późniejszą wizytą, na przykład w celu pobrania odcisków palców. W przypadku osoby poniżej 18. roku życia wniosek można złożyć najwcześniej 30 dni przed urodzinami.
Odbierz dowód w urzędzie, który przyjął wniosek. Zasadniczo musisz odebrać go osobiście, zabierając dotychczasowy dowód lub ważny paszport. Jeśli po złożeniu wniosku choroba, niepełnosprawność albo inna przeszkoda uniemożliwi Ci wizytę, powiadom urząd i upoważnij inną osobę do odbioru. Pamiętaj jednak, że wyjazd za granicę nie stanowi wyjątku: dowodu nie odbierzesz w konsulacie.
Ustal kody e-dowodu przy odbiorze albo później. Możesz nadać 4-cyfrowy PIN do logowania, a jeśli wnioskowano o tę funkcję — także 6-cyfrowy PIN do podpisu osobistego. Otrzymasz również kod PUK. Jeśli nie odbierzesz go od razu, urząd, który wydał dokument, przechowa go dla Ciebie.

W jakich sytuacjach trzeba wyrobić nowy dowód osobisty?

Nowy dowód osobisty trzeba wyrobić, gdy kończy się ważność dokumentu, zmieniają się dane osobowe albo dowód zostaje zgubiony, skradziony lub uszkodzony. Wniosek składa się również przy wyrabianiu pierwszego dokumentu.

Kończy się termin ważności dokumentu. Sprawdź datę ważności i złóż wniosek z wyprzedzeniem, najlepiej co najmniej miesiąc przed jej upływem. Dowody osób powyżej 12. roku życia są zazwyczaj ważne 10 lat, dzieci poniżej 12 lat — 5 lat, a dokument wydany bez możliwości pobrania odcisków palców — 12 miesięcy.
Zmieniły się dane osobowe. Po zmianie imienia lub nazwiska, na przykład po ślubie, złóż wniosek o nowy dowód. Dokument z nieaktualnymi danymi traci ważność po 120 dniach od zarejestrowania zmiany w rejestrze PESEL.
Dowód został zgubiony, skradziony lub uszkodzony. Jak najszybciej zgłoś utratę albo uszkodzenie, aby unieważnić dokument i ograniczyć ryzyko wykorzystania danych przez inne osoby. Następnie złóż wniosek o nowy dowód.
Wyrabiasz pierwszy dowód osobisty. Możesz złożyć wniosek przed ukończeniem 18 lat, najwcześniej 30 dni przed osiemnastymi urodzinami. Dowód osobisty jest bezpłatny.

Jak złożyć wniosek o wymianę dowodu osobistego?

Poniżej znajdziesz informacje o tym, jak przygotować i złożyć wniosek o wymianę dowodu osobistego oraz odebrać nowy dokument. Złóż wniosek, gdy zbliża się koniec ważności dowodu, zmienią się twoje dane albo dokument zgubisz lub uszkodzisz.

Ustal, kiedy złożyć wniosek. Sprawdź datę ważności dowodu i najlepiej złóż wniosek co najmniej miesiąc przed jej upływem. Jeśli zmienią się twoje dane osobowe, na przykład nazwisko, złóż wniosek jak najszybciej. Dotychczasowy dowód z nieaktualnymi danymi traci ważność po 120 dniach od zarejestrowania zmiany w rejestrze PESEL. Wniosek złóż również po utracie lub uszkodzeniu dokumentu. Dowody są zazwyczaj ważne przez 10 lat dla osób powyżej 12. roku życia, 5 lat dla dzieci poniżej 12 lat, a w przypadku czasowej niemożności pobrania odcisków palców — 12 miesięcy.
Przygotuj zdjęcie i wybierz sposób złożenia wniosku. Przygotuj aktualne zdjęcie o wymiarach 35 × 45 mm, które spełnia wymagania dla fotografii do dowodu. Wniosek możesz złożyć w dowolnym urzędzie gminy w kraju albo elektronicznie, korzystając z Profilu Zaufanego. Jeśli wybierzesz drogę elektroniczną, staw się w urzędzie, aby urzędnik pobrał twoje odciski palców. Zrób to w ciągu 30 dni od złożenia wniosku.
Złóż wniosek i dopełnij formalności w urzędzie. Urzędnik potwierdzi twoją tożsamość i pobierze odciski palców, jeśli są wymagane. Za wydanie dowodu osobistego nie zapłacisz. Jeśli składasz wniosek dla osoby, która nie ukończyła 18 lat, możesz zrobić to najwcześniej 30 dni przed jej 18. urodzinami.
Odbierz dowód w urzędzie, który przyjął wniosek. Odbierz dokument osobiście, zabierając dotychczasowy dowód albo ważny paszport. Nie możesz odebrać dowodu przez pełnomocnika z powodu pobytu za granicą, a konsulat nie wydaje dokumentu. Jeśli po złożeniu wniosku choroba, niepełnosprawność lub inna nieprzezwyciężona przeszkoda uniemożliwi ci odbiór, powiadom urząd i upoważnij inną osobę. Przy odbiorze e-dowodu możesz ustalić kody PIN do logowania i podpisu osobistego. Otrzymasz również kod PUK albo możesz poprosić o pozostawienie go do odbioru w urzędzie.
Po odbiorze zaktualizuj dane w innych instytucjach. Poinformuj bank i inne podmioty, które korzystają z danych zapisanych w twoim dowodzie. Nieważny dokument może utrudnić załatwianie spraw i korzystanie z usług finansowych. Ponadto uchylanie się od wymiany dowodu może skutkować grzywną do 5000 zł albo karą ograniczenia wolności.

Jak odebrać nowy dowód i aktywować jego funkcje elektroniczne?

Gdy urząd powiadomi mnie, że nowy e-dowód jest gotowy, odbieram go osobiście w tej samej gminie, w której złożyłam wniosek. Zabieram dotychczasowy dowód albo ważny paszport, a za wydanie dokumentu nie płacę. Jeśli od przygotowania e-dowodu minęło już pół roku, najpierw kontaktuję się z urzędem i ustalam termin wizyty. Pobyt za granicą nie pozwala mi odebrać dokumentu przez pełnomocnika ani w konsulacie, dlatego robię to po powrocie. Wyjątek może dotyczyć choroby, niepełnosprawności lub innej poważnej przeszkody, która pojawiła się po złożeniu wniosku. W takiej sytuacji informuję urząd i upoważniam inną osobę.

Podczas odbioru mogę od razu ustalić kody do elektronicznych funkcji dokumentu: czterocyfrowy PIN do logowania oraz sześciocyfrowy PIN do podpisu osobistego, jeśli zaznaczyłam tę opcję we wniosku. Otrzymuję również kod PUK, którym odblokuję zablokowane kody PIN. Jeśli nie chcę zabierać PUK-u, urząd przechowa go do czasu, gdy zgłoszę się po odbiór. Mogę też skonfigurować kody później w dowolnym urzędzie gminy.

Podpisuj dokumenty online i uniknij problemów z nieaktualnym dowodem

Gdy ustawię PIN do logowania, mogę używać elektronicznej warstwy dowodu, by potwierdzać tożsamość w wybranych usługach administracji publicznej. Z kolei PIN do podpisu osobistego pozwala mi podpisywać dokumenty elektronicznie. Pilnuję, by nikt poza mną nie poznał kodów, a PUK przechowuję w bezpiecznym miejscu. Jeśli zapomnę PIN-u lub go zablokuję, odblokowuję go kodem PUK albo proszę o pomoc w urzędzie.

Po odebraniu e-dowodu sprawdzam poprawność wszystkich danych, a następnie aktualizuję je w banku i innych instytucjach, które korzystają z dokumentu. Zapisuję też datę jego ważności: dowód dla osób, które ukończyły 12 lat, zwykle zachowuje ważność przez 10 lat, natomiast dla młodszych dzieci — przez 5 lat. Jeśli zmieni się moje imię lub nazwisko, nie zwlekam z wymianą dokumentu, ponieważ traci on ważność po 120 dniach od zarejestrowania zmiany w rejestrze PESEL.

Wskazówka: jeśli podczas odbioru nie ustalisz kodów PIN, możesz skonfigurować je później w dowolnym urzędzie gminy — nie musisz wracać do miejsca, w którym składałaś wniosek.